DUNIŁOWICZE
REJON POSTAWY , STARE JA¦NIEWICZE-ALE NIE TYLKO...

II. Organizacja władz szkolnych na ziemiach wschodnich

Ujednolicanie organizacji polskich władz szkolnych zapoczątkowała ustawa z 4.06.1920 r. o tymczasowym ustroju władz szkolnych. Od tej pory kierownictwo naczelne i nadzór zwierzchni nad szkolnictwem sprawował minister Wyznań Religijnych i O¶wiecenia Publicznego. Zniesiono zależno¶ć władz i urzędów szkolnych od organów administracji politycznej. Opierając się na tej ustawie minister WRiOP rozpoczął organizację kuratoriów okręgów szkolnych jako organów władz szkolnych II instancji, także na terenach przyłączanych stopniowo do Polski14.

W 1921 r. na obszarze ziem objętych umową o preliminaryjnym pokoju i rozejmie podpisaną w Rydze 20.10.1920 r. powstały trzy okręgi szkolne: nowogródzki, poleski i wołyński. W skład województwa nowogródzkiego wchodziły następujące powiaty: Baranowicze, Duniłowicze, Dzisna, Lida, Nie¶wież, Nowogródek, Słonim, Stołpce, Wilejka, Wołożyn, natomiast poleskiego: Brze¶ć nad Bugiem, Drohiczyn, Kamień Koszyrski, Kobryń, Kossów, Łuniniec, Sarny, Pińsk, Prużany. Na czele tych okręgów szkolnych stanęli delegaci ministra WRiOP. Zakres ich działania był identyczny jak w przypadku kuratorów okręgów szkolnych15.



Duniłowicze
(rej. Postawy)
— cmentarz poległych żołnierzy WP w 1920r. Miejsce uporz±dkowane.


14 maja nieprzyjaciel zaatakował reduty Suja i Turowla. Przewaga liczebna wojsk sowieckich zmusiła Polaków do odwrotu. Pułk zajął pozycję obronną pod Duniłowiczami. Szczególnie ciężkie boje toczono z przeważającymi siłami nieprzyjaciela pod Duniełowiczami w dniach 20-21 maja o folwark Swidno. Stanowiska utrzymano, ponosząc jednak liczne straty w ludziach. 2 czerwca rozpoczęła się polska kontrofensywa armii rezerwowej dowodzonej przez gen. Sosnkowskiego, w której 33 pułk łomżyński miał zdobyć Łuczaj po sforsowaniu rzeczki Madziołki. Nienaruszone mosty na rzece umożliwiły przej¶cie na drugi brzeg i dalsze uderzenie na Mańkowicze, które zdobyto. Ponownie zdobyto Duniłowicze i Głębokie.


36 Brygada Zmechanizowana dziedziczy tradycje Gwardii Narodowej Warszawskiej, Legii Akademickiej, 36 pułku piechoty Legii Akademickiej, 36 pułku piechoty Armii Krajowej, 36 pułku piechoty, 36 Łużyckiego pułku zmechanizowanego, 36 pułku zmechanizowanego Legii Akademickiej, 3 i 36 Brygady Pancernej.
36 pułk piechoty Legii Akademickiej powstał w listopadzie 1918 roku. Na murach Uniwersytetu, Politechniki, Wyższej Szkoły Gospodarstwa Wiejskiego, Wyższej Szkoły Handlowej oraz na całym mie¶cie 11 listopada 1918 roku pojawiły się odezwy Akademickiego Komitetu Wykonawczego wzywające młodzież do zapisywania się do Legionu Akademickiego. Pierwszym dowódcą powstającej Legii Akademickiej został por. Kazimierz Sawicki. 13 grudnia odbyła się uroczysto¶ć złożenia przysięgi przez żołnierzy- studentów, nowoutworzonego 36 pułku piechoty. Nocą z 4/5 stycznia 1919 r. dwoma transportami przez Lublin – Rejowiec, 36 pułk piechoty po¶pieszył na front na odsiecz Lwowa, zaczynając w ten sposób swoją drogę wojenną.
Brał udział w bitwach o miejscowo¶ci: Żółkiew, Lwów, Bełz, Tarnopol, Złoczów, Połock, Grodno, Małkinię i Duniłowicze (data odniesionego zwycięstwa – 3 czerwca 1920 roku – została przyjęta jako dzień ¶więta pułku), a w dniach 13 – 16 sierpnia 1920 r. w bitwie o Warszawę, broniąc Ossowa i Le¶niakowizny. Straty pułku to ponad 400 zabitych, żołnierzom przyznano 30 srebrnych Krzyży Orderu Wojennego Virtuti Militari oraz 623 Krzyże Walecznych. W listopadzie 1921 r. pułk otrzymał sztandar, będący darem młodzieży akademickiej i władz wyższych uczelni Warszawy. 5 IV 1929 r. jednostce zostaje nadana oficjalna nazwa –„36 pułk piechoty Legii Akademickiej ”. Nocą z 26 na 27 sierpnia 1939 r. pułk przerzucono transportem kolejowym nad zachodnią granicę w rejon Wielunia. Pułk walczył kolejno na pozycjach obronnych w rejonach miejscowo¶ci: Praszka, Skomlin, Toplin, Gaszyn, Wieluń, Wola Wężykowa, Łask, Pabianice, Wola Cyrusowa, Rypułtowice, Widzew, Mokra Lewa, Skierniewice, Kamion, na przedpolu Pruszkowa (rejon Brwinów ). Bitwa 12 wrze¶nia pod Brwinowem, była najkrwawszą spo¶ród bitew 36 pp LA we wrze¶niu 1939 r. -154 poległych i ponad 300 rannych. Mimo wyczerpania całodzienną walką pułk oderwał się wieczorem od nieprzyjaciela i marszem ubezpieczonym, omijając Błonie przez Puszczę Kampinowską, osiągnął o ¶wicie 14 wrze¶nia Twierdzę Modlin, gdzie walczył aż do kapitulacji twierdzy w dniu 29 wrze¶nia 1939 r. Po kapitulacji Warszawy w dniu 28 IX 1939 r. czę¶ć kadry oficerskiej, podoficerskiej i żołnierzy podjęła podziemną walkę w szeregach–Armii Krajowej. W czasie Powstania Warszawskiego pod dowdztwem mjr Stanisława Błaszczaka „Róg” pułk walczył na Starym Mie¶cie, w ¦ródmie¶ciu i na Powi¶lu. Pod koniec sierpnia 1944 roku, w ramach 2 Armii Wojska Polskiego, sformowano 36 pułk piechoty. Jednostka przeszła chrzest bojowy forsując Nysę Łużycką a następnie uczestniczyła w Bitwie Budziszyńskiej. W uznaniu bohaterskiej walki, w grudniu 1945 roku, nadano pułkowi miano Łużyckiego. Bezpo¶rednio po zakończeniu działań wojennych pułk został skierowany do pełnienia służby granicznej nad Odrą, a następnie w Bieszczadach. W marcu 1948 roku osiadł w stałym garnizonie Trzebiatów.

DIRECTORIUM OFFICII DIVINI
Pro Dioecesi Mincensi
in Annum Domini 1843
HIERARCHIA ROMANO-CATHOLICA in IMPERIO ROSSIACO

XII. DECANATUS NADWILEJSCENSIS.
Decanus Henricus Chocianowski S. Th. Mag. Cur. Zadziev.
vice-Decanus Thomas Żalewicz Cur. Łucz.



SKOROWIDZ miejscowo¶ci Rzeczypospolitej Polskiej
opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludno¶ci z dn. 30 wrze¶nia 1921 r. i innych Ľródeł urzędowych. T. VII. Cz. 1: województwo nowogródzkie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1923. - VIII, [6], 123, [1] s. [acc.:] T. VII. Cz. II: ziemia wileńska; powiaty: Brasław, Duniłowicze, Dzisna i Wilejka. Warszawa: G.U.S., 1923. - [10], 117 s., [1] s. [acc.:] T. XIV: województwo stanisławowskie. Warszawa: G.U.S., 1923. - VI, [8], 30 s., [1] s. [acc.:] T. VIII: województwo poleskie. Warszawa: G.U.S., 1924. - VII, [7], 81, [3] s. [acc.:] T. XV: województwo tarnopolskie. Warszawa: G.U.S., 1923. - VI, [10], 35, [1] s., 32 cm, opr. płsk. brązowy ozdob. współczesny, wszystkie okł. brosz. zachowane. Zeszyty wydawnictwa zawierają kompletne spisy miejscowo¶ci, folwarków i przysiółków. W t. XIV na kilka kart mocno przyciętych w dolnej czę¶ci z uszczerbkiem dla ostatnich wersów tekstu. 250. -


droga powiatowa do Nowielina - na odcinku od drogi krajowej Nr 3 do pierwszych zabudowań wsi Nowielin, droga powiatowa ul. Rycerza Przybora w Pyrzycach, droga powiatowa Letnin-Obromino na odcinku od skrzyżowania z drogą Mechowo-Letnin do posesji p. Nielipowicz.

miasteczkoPYRZYCE


Ecclesiae.
1. Duniłowicze. Curatus Simon Głowacki S. Th. Mag.
Vicarius Gundysalvus Trzeszczkowski Ord. Praedic.


Swidno, jezioro, w pow. wilejskim, pod mkiem Duniłowicze i wsi± tejże nazwy.

¦ widno 1.) w spisie z 1865 r. ¦widy, w¶

nad jeż. ¦widno, pow. wilejski, w 3 okr. poi., gm. Duniłowicze, okr. wiejski i dobra (w 1865 r.) Janiszewskich Ja¶niewicze, o 3 'W. od gminy a 80 w. od Wilejki, ma 19 dm., 4 mk. prawosł. i 2,07 kat. (w 1865 r. 93 dusz re-wiz.). 2.) ¦., za¶c., tamże, ma l dm.